سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
293
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
انواع سرقت و اخذ آنچه بنام سرقت و اخذ ناميده مىشود بر دو نوع است : ظاهر و غير ظاهر . امّا ظاهر : سرقت و اخذ ظاهر آنست كه كلّ معنا از كلام ديگر اخذ شود و آن از سه حال خارج نيست : الف : آنكه غير از معنا تمام لفظ ديگرى نيز سرقت و اخذ شده . ب : آنكه پارهاى از الفاظ كلام ديگرى اخذ شده است نه تمام آن . ج : آنكه تنها معناى كلام ديگر اخذ شده نه لفظ آن . صورت اوّل كه تمام لفظ با كلّ معنا اخذ شده بدون اينكه در نظم كلام مأخوذ تغييرى داده و كيفيّت ترتيب و تأليف بين مفردات عوض شده باشد مذموم بوده زيرا سرقت محض مىباشد و در اصطلاح آن را نسخ و انتحال خوانند چنانچه نقل شده كه عبد اللّه بن زبير همين امر را نسبت به كلام معن بن اوس مرتكب شده : معن بن اوس گفته است : اذا انت لم تنصف اخاك وجدته * على طرف الهجران ان كان يعقل و يركب حدّ السّيف من ان تضيمه * اذا لم يكن عن شفرة السيف مزحل يعنى : زمانيكه تو با برادرت به انصاف رفتار نكنى خواهى يافت او را كه تو و برادرى با تو را رها مينمايد و بجاى اينكه با تو ظلم و